Nhân tài ơi, anh ở nơi mô?

Trò chuyện trong quán cà phê có khi cũng là đang săn người tài (Ảnh chỉ có tính minh họa) – Ảnh: V.N

Khi các công ty nước ngoài thuộc dạng “đại gia” thâm nhập thị trường Việt, việc làm đầu tiên của họ sẽ là tìm kiếm nhân tài. Nhưng lạ nước lạ cái, biết nhân tài ở đâu mà kiếm! Thế là, những công ty săn đầu người có việc làm. Những cô gái săn đầu người giỏi nhất sẽ vào cuộc.

Thùy Tr., một “thợ săn” nữ có hạng kể: “Hãng P. vốn có chiến lược dùng người bản xứ tại các thị trường ngoài nước của họ. Chính vì thế, săn người cho họ là cả vấn đề. Vì những vị trí mà họ đề nghị mình tìm có khi là giám đốc hoặc cá biệt là tổng giám đốc khu vực. Tìm được người thích hợp cho những vị trí này thật không phải dễ…”.

Theo chân một nữ thợ săn đầu người suốt 1 tuần lễ, mới thấy nghề này không phải là “tốn chút nước bọt” với “ngồi tám” như nhiều người vẫn nghĩ.

Hồng Kh. liệt kê: “Trong tuần này, em phải tìm được 2 người. Một giám đốc nhân sự, một quan hệ công chúng. Cả hai phải am hiểu pháp luật, văn hóa Việt Nam. Khách hàng yêu cầu giám đốc nhân sự phải vừa hiểu biết pháp luật Việt Nam rành rẽ như một luật sư, phải giao tế tốt, lại vừa có khả năng giải quyết được những bất đồng văn hóa trong nội bộ công ty đa quốc gia với nhiều nhân viên đến từ các nước khác nhau trên thế giới…”.

Chỉ trong ngày chủ nhật 28/1/2007, Kh. đã có đến 4 cuộc trò chuyện với 4 ứng viên mà theo cô rất triển vọng (và tôi ngồi theo dõi câu chuyện của họ cũng thấy các ứng viên rất tài năng). Nhưng đến cuối buổi, Kh vẫn lắc đầu: “Chưa được, mai tìm tiếp”.

Với các nữ săn đầu người, internet là kênh thông tin không thể thiếu. Họ lướt web tìm các ứng viên tiềm năng trên các trang web tuyển dụng hoặc gửi các bản mô tả công việc đến các ứng viên, các quản trị trang dịch vụ việc làm trực tuyến, gửi e-mail cho các ứng viên.

Dĩ nhiên, khâu cuối cùng phải luôn là mặt-đối-mặt để trao đổi và quyết định xem có “săn” người này hay không. Với hầu hết nữ thợ săn, vấn đề đau đầu nhất luôn là câu hỏi: “Nhân tài ơi, anh đang ở đâu?”. Nhất là vào mùa cuối năm, các công ty có nhu cầu tuyển dụng thêm người còn những người tài chán chỗ cũ cũng manh nha dời gót sang công ty khác.

Em là “nữ thợ săn”

Là nữ, những thợ săn đầu người có thế mạnh của sự mềm mỏng, kiên nhẫn và cả những “tuyệt chiêu” riêng của phái nữ mà nam giới không có được.

Mai Tr. kể: “Có một anh ứng viên kia rất giỏi. Chuyên gia IT được đào tạo ở Mỹ về nhưng tính khá lập dị. Em gửi mail, gọi điện thoại năm lần bảy lượt mà không được. Một lần nọ, em gọi điện thoại, anh ta quát em đừng làm phiền nữa. Em ức quá, khóc. Chẳng hiểu sao anh ta thay đổi thái độ. Cuối cùng cũng đồng ý cho gặp và nhận lời làm việc cho khách hàng của em”.

Tuy nhiên, nước mắt không được các nữ săn đầu người cố tình sử dụng như một vũ khí đi săn.

Ngọc H. kể: “Có một ứng viên nữ mà khách hàng của em rất muốn có. Nhưng hiện chị ấy đang làm cho một công ty đối thủ của khách hàng em và chưa hề có ý định đi. Em dò hỏi thông tin và biết chị ấy có một người mẹ già ốm đau liên tục. Thế là em làm quen với chị, đến thăm mẹ chị, lắng nghe những tâm tình. Khoảng 3 tháng sau, khi đã “thân thân” chị hỏi thẳng em cần gì, nhưng đến lúc này em từ chối không nói mục đích nữa vì thấy không cần thiết, em đã thực sự yêu mến chị ấy. Cuối cùng, do bất đồng ý kiến với ban giám đốc trong chiến lược tiếp thị, chị ấy mệt mỏi và xin nghỉ. Em không bỏ lỡ cơ hội mời chị ấy về với khách hàng của tụi em. Bây giờ, chị ấy vẫn là bạn của em đấy”.

Thế mạnh của những thợ săn nữ so với đồng nghiệp còn ở sự tinh tế trong cảm giác, khi giao tiếp với ứng viên, đọc được ở họ nhu cầu thực sự để có thể giới thiệu họ cho những nơi cần.

Khả năng phân tích ứng viên thông qua những đơn xin việc, sơ yếu lý lịch nghề nghiệp của họ cũng cần sự nhạy cảm nhất định. Có khi, “nữ thợ săn” vào vai một nhân viên đi xin việc để “chiêu dụ” chính người phỏng vấn mình về cho khách hàng.

Nữ thợ săn cũng có những nỗi niềm rất riêng. M.Khiết kể: “Em đeo theo một ứng viên là giám đốc sáng tạo của một công ty quảng cáo gần 6 tháng mà vẫn chưa thuyết phục được họ. Định bỏ cuộc thì khách hàng có lời khích bác khá nặng. Máu tự ái nổi lên, em quyết định tấn công dồn dập. Biết anh ta thích ăn món Tàu và đọc sách triết học, em mời anh ta đi ăn và mua tặng sách. Bạn trai em cũng thích ăn món Tàu. Có lần, buổi sáng em và bạn trai cãi nhau, chiều em và ứng viên đang ăn thì bạn trai em bắt gặp. Suýt nữa chia tay. May mà sau này anh ấy cũng hiểu…”.

Cuộc đua tìm kiếm nhân tài ngày càng sôi nổi. Những công ty săn đầu người ngày càng có vị trí quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cao cấp.

Và đội ngũ “thợ săn đầu người” nữ ngày càng nhiều. Vì vậy, xin đừng ngạc nhiên nếu một ngày đẹp trời, bạn nhận được điện thoại với giọng nữ dịu dàng: “Em mời anh (chị) đi uống cà phê”…

(Theo Thanh Niên)

Công nghệ thông tin là ngành có thu nhập cao nhưng luôn thiếu hụt lao động. Trong ảnh: Kỹ sư phần mềm của Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo thiết kế vi mạch -ICDREC (ĐH Quốc gia TPHCM) đang làm việc. Ảnh: H. THÚY

Với xu hướng ngày càng có nhiều tổ chức và công ty, tập đoàn nước ngoài vào VN kinh doanh, buôn bán, nguồn nhân lực bậc cao trở thành vấn đề sống còn của các doanh nghiệp (DN) VN”. Chuyên gia đào tạo cao cấp Lê Phương Phương nhận định như trên theo bà, hiện nay nguồn nhân lực bậc cao của VN chỉ mới đáp ứng 30% – 40% nhu cầu. Sự khan hiếm này đang đẩy các DN vào một “cuộc chiến” tranh giành người giỏi…

Lương tăng 15% – 20%

Điều đáng chú ý là cùng với sự khan hiếm lao động cao cấp, lương của nhóm lao động này trên thị trường đang được đẩy lên ở mức cao. Một công ty tư vấn kiểm toán của Mỹ chuyên làm dịch vụ head- hunter (tạm gọi “săn đầu người”), cho biết tiền lương nhà tuyển dụng trả cho lao động cao cấp tăng ít nhất 15%-20% so với những năm trước đây. Tại nhà cung cấp dịch vụ head-hunter này, vào năm 2000, mức lương mà nhà tuyển dụng đưa ra cho giám đốc nhân sự chỉ khoảng 300 – 500 USD/tháng, còn hiện nay đạt khoảng 1.000 USD/tháng, cao hơn từ 1.500 – 2.000 USD/tháng. Theo VieclamBank.com, ở vị trí giám đốc nhân sự, nếu công ty có quy mô dưới 400 lao động, mức lương giám đốc nhân sự khoảng 400 – 700 USD/tháng. Còn ở các vị trí cùng cấp quản lý khác như giám đốc marketing, giám đốc thương hiệu, kinh doanh… lương thấp nhất 400 USD, mức bình quân khoảng 1.000 – 1.200 USD/tháng.

Riêng nhóm quản lý cấp trung, lương cũng gia tăng khá mạnh. Thậm chí, ở một số lĩnh vực hành nghề, lương của loại lao động này còn cao hơn cấp quản lý nếu thực sự giỏi. VieclamBank.com cho biết kiến trúc sư loại giỏi có mức lương cực cao, từ 8.000 – 10.000 USD/tháng, vẫn có DN rao tuyển. Theo ông Trịnh Thành Thịnh, Giám đốc tuyển dụng của VieclamBank.com, khác với trước, những người làm công việc chuyên về sáng tạo ý tưởng ở các ngành đồ gỗ, mộc nội thất, gốm sứ, quảng cáo truyền thông… đang có mức lương rất “hot”, bình quân 3.000 – 5.000 USD/tháng, được lo nhà ở cùng các chế độ phúc lợi khác. Nhưng có giá nhất hiện nay vẫn là giám đốc điều hành (CEO). Ở các DN nước ngoài, CEO có mức lương bình quân 5.000 USD/tháng, chưa kể các chế độ phúc lợi đặc biệt dành cho vị trí này. Giám đốc tài chính là vị trí có mức trả lương cao thứ hai, khoảng 3.000 USD…

Xu hướng mới: Nhập khẩu lao động

Ông Nguyễn Quốc Nam, Giám đốc nhân sự Công ty Kimberly – Clark, cho biết đang có một dòng chảy lao động nước ngoài vào VN mà nguyên nhân do sự tác động trực tiếp từ việc tăng lương trên thị trường lao động cao cấp. Đó là trường hợp của dự án đầu tư xây dựng Nhà máy Điện đạm Cà Mau đang sử dụng chủ yếu kỹ sư Philippines. Theo ông Nam, với một kỹ sư VN có hai năm kinh nghiệm trở lên, lương 300 USD không phải là cao, lại phải đi làm xa nên không ai muốn vào. Kỹ sư Philippines chấp nhận mức lương 300 USD/tháng khi sang VN làm việc ở dự án này. Giám đốc nhân sự một công ty sản xuất linh kiện điện tử của Nhật Bản cho hay thêm, ngay cả khi sang VN làm việc thu nhập không cao bằng ở nước mình, lao động nước ngoài vẫn chấp nhận. Đó là vì việc ra nước ngoài làm việc được họ xem là một trong những tiêu chí để đánh giá cho sự thăng tiến của họ về sau.

Xu hướng nhập khẩu lao động nước ngoài là có thật và có thể xem đây là sự phân công lao động toàn cầu tất yếu xảy ra tại VN trong những năm tới. Tuy nhiên, phân tích những chuyển động trên thị trường lao động cao cấp, các nhà quản lý cho rằng đang có một hiện tượng lương “ảo” trên thị trường lao động cao cấp. Lương “ảo” đồng nghĩa với chi phí mà nhà tuyển dụng bỏ ra cao hơn so với chất lượng lao động, năng lực của lao động được tuyển dụng. Thực tế là ở nhiều vị trí, theo ông Nam, lương của một lao động quản lý VN hiện nay được trả không thấp hơn, thậm chí còn cao hơn lao động Trung Quốc, Indonesia, Bangladesh, nhất là Philippines. Trong khi đó, mức độ làm việc chuyên nghiệp và trình độ ngoại ngữ của lao động quản lý VN thường không bằng lao động các nước trên. Đây chính là lý do mà nhà tuyển dụng nước ngoài có xu hướng thuê mướn lao động từ nước ngoài.

Các chuyên gia lao động cho rằng, sự dịch chuyển lao động là xu hướng tất yếu khi mà rào cản hành nghề giữa quốc gia với quốc gia bị xóa bỏ, mọi vị trí đều chịu sự phân công lao động toàn cầu. Nhưng bên cạnh những tác động tích cực của sự dịch chuyển lao động này cho nền kinh tế, mặt trái của nó là làm cho chi phí đầu tư của DN tăng lên và quan trọng hơn, các vị trí quản lý chủ chốt rơi vào tay người nước ngoài. Trong khi đó, do chi phí tiền lương cho lao động cấp cao quá đắt đỏ, phần đông DN trong nước không thể chạy đua với DN nước ngoài trong việc thu hút nhân tài.

N.DUY
Theo Người Lao Động

Đừng liệt kê, hãy chứng minh
Ngồi đối diện với bạn là người phỏng vấn. Họ muốn nghe gì từ bạn? Rõ ràng ngoài trách nhiệm công việc, NTD rất muốn nghe những thành tích mà bạn đã đạt được trong công việc trước đây. Nếu NTD hỏi “Anh/chị đã từng quản lý bao nhiêu nhân viên?” đừng đưa ngay con số chính xác. Hãy “đánh bóng” khả năng lãnh đạo của bạn với câu trả lời chi tiết hơn “Ở IBM, tôi quản lý 35 nhân viên. Không chỉ quản lý công việc của nhân viên, tôi còn chịu trách nhiệm tuyển dụng, hướng dẫn và đào tạo nhân viên mới để giúp họ thích nghi với môi trường làm việc. Ngoài ra, tôi còn quyết định mức lương, thưởng cho mỗi nhân viên. Bộ phận chúng tôi đã góp phần tăng doanh số công ty lên 35% chỉ trong vòng một năm.”

Biến “không thể” thành “có thể”
Bạn sẽ trả lời như thế nào nếu NTD hỏi bạn có biết sử dụng Excel thành thạo hay không trong khi bạn thấy thiếu tự tin khi sử dụng phần mềm này? Đừng lắc đầu bảo không ngay lập tức! Hãy nêu những kỹ năng tương tự mà bạn có để “bù đắp” cho khiếm khuyết này. “Tôi có thể sử dụng phần mềm Lotus, vì thế tôi tin mình có thể nhanh chóng sử dụng thành thạo Microsoft Excel.” Mặc dù thành thật “thú nhận” nhưng bạn sẽ không mất điểm vì đã chứng minh được với NTD về ý chí sẵn sàng học hỏi của bạn.

Sử dụng cách trình bày “diễn dịch”
Hãy dùng cách trình bày “diễn dịch” để mô tả thật chính xác và ấn tượng những thành tích của bạn. Nếu NTD yêu cầu bạn chứng minh khả năng quản lý dự án, hãy cho biết bạn có kinh nghiệm này ở những chức vụ nào, nắm giữ những trọng trách gì vv… Sau đó, bạn sẽ đi sâu mô tả cách thực hiện dự án đó, những thành tích mà bạn đã đạt được, nguồn nhân lực bạn đã quản lý, cách phân công công việc và giải quyết những vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện dự án.

Luôn ghi nhớ: bạn đã vượt qua vòng phỏng vấn đầu tiên
Bạn đã trải qua vòng phỏng vấn đầu tiên với NTD. Và giờ đây bạn đang ngồi trong phòng phỏng vấn, trước mặt bạn là chủ tịch hội đồng quản trị, giám đốc tài chánh. Bạn hồi hộp quá và mồ hôi bắt đầu rịn ra trên trán. Bạn đừng quá căng thẳng. Hãy hít thở thật sâu để lấy lại bình tĩnh và trấn an rằng bạn đã vượt qua được vòng phỏng vấn đầu tiên. Giờ đây, chính những nhân vật quan trọng hàng đầu đang muốn phỏng vấn bạn. Làm thế nào bạn được những nhân vật then chốt này phỏng vấn? Chỉ có một lý do duy nhất: bạn là một ứng viên sáng giá, khiến các sếp dành thời gian để nói chuyện trực tiếp. Vì thế, đây chính là lúc bạn tự tin thể hiện bản lĩnh của mình.

“Đi trước một bước…”
Buổi phỏng vấn sắp kết thúc, thế nhưng bạn vẫn chưa giới thiệu được kinh nghiệm “ruột” của mình do bạn đã “lỡ” quên trình bày với NTD. NTD cũng có thể không hỏi sâu về một kỹ năng mà bạn rất tâm đắc như “quản lý các kênh phân phối”. Trong trường hợp đó, bạn hãy chủ động “đề cao” khả năng làm việc của mình. Hãy tranh thủ ngay khi NTD vừa dừng lời để trình bày “Trước khi kết thúc buổi phỏng vấn, tôi muốn nói thêm về kỹ năng quản lý các kênh phân phối sản phẩm. Tôi nghĩ đây là kinh nghiệm giúp Quý công ty xác định kỹ năng của tôi xem có phù hợp với vị trí này hay không…” Bạn cần đi trước NTD một bước để chứng tỏ giá trị thật sự của mình.

Hầu hết các cuộc phỏng vấn sẽ làm ứng viên căng thẳng và hồi hộp. Tuy nhiên, đó là “một phần tất yếu” trong quá trình “săn việc”. Nếu biết cách kiểm soát một cuộc phỏng vấn, bạn sẽ nắm trong tay cơ hội tìm được công việc bạn hằng mơ ước.

Bài viết kế tiếp sẽ trình bày một số lỗi nghiêm trọng mà các ứng viên mắc phải khi đi phỏng vấn. Bài viết được thực hiện theo nội dung buổi phỏng vấn của VietnamWorks với một trong những nhà tuyển dụng hàng đầu tại Việt Nam.

1. NTD thường tuyển nhân viên bằng cách nào?
Nhiều công ty chọn các trang web việc làm để đăng tuyển hoặc tìm ứng viên phù hợp vì kết quả nhanh chóng và quy trình thuận lợi. Tuy nhiên, có không ít NTD thích sử dụng các trang web kết nối cộng đồng (networking) như LinkedIn hay Facebook để “đãi cát tìm vàng” cho công ty. Họ cũng thích dùng danh sách ứng viên “tuyển” của mình để chọn người tài hơn là thông qua các dịch vụ tuyển dụng truyền thống khác.

Trưởng bộ phận nhân sự của một công ty FMCG nổi tiếng cho biết, chị không đăng tuyển dụng trên bất kỳ kênh tuyển dụng nào. Chị chỉ tin tưởng vào danh sách ứng viên mà mình “dày công sưu tầm” trong suốt 10 năm làm việc trong lĩnh vực nhân sự, và chỉ tuyển những ứng viên được giới thiệu trực tiếp. Điều đó cho thấy ngoài việc đăng hồ sơ và tìm việc trên các trang việc làm, ứng viên cần năng động hơn trong việc thiết lập tốt mạng lưới quan hệ, để có thật nhiều cơ hội nghề nghiệp.

2. NTD thường chú trọng điều gì nhất?
Các NTD cho biết họ không thể chấp nhận “những hồ sơ tìm việc đầy lỗi chính tả, cấu trúc không rõ ràng”, hay “mục tiêu nghề nghiệp lu mờ, không thể hiện được ứng viên muốn gì.” Họ nói rằng một hồ sơ được viết và trình bày tốt (dù kinh nghiệm của ứng viên chưa hoàn toàn thỏa mãn yêu cầu công việc) vẫn khiến họ chú ý nhiều hơn một hồ sơ trình bày “lem nhem” của một ứng viên có năng lực.

Bạn có biết NTD có thể nhận đến hàng trăm, thậm chí là hàng ngàn hồ sơ tìm việc mỗi ngày. Chính vì thế, bạn cần tạo một hồ sơ thật ấn tượng, chuyên nghiệp và thuyết phục với những thành tích nổi bật để “đánh bật” những ứng viên nặng ký khác. Vì vậy, bạn đừng là “Ngọc trong đá” nhé, hãy để tài năng của mình tỏa sáng với cách trình bày sáng sủa, mạch lạc.

3. NTD không đánh giá cao các ứng viên nhảy việc.
Nhiều NTD không đánh giá cao những “chuyên gia nhảy việc” vì xem đó là dấu hiệu báo trước ứng viên không có ý định “trụ” lại lâu dài với công ty. Các ứng viên hay nhảy việc có thể là người tài đấy, nhưng NTD sẽ khá e dè khi tuyển những nhân tài hay “đổi thay” này. Vì vậy nếu bạn là người thay đổi công việc thường xuyên, bạn nên khéo léo trình bày với NTD rằng những thay đổi đó đến từ những lý do khách quan: bạn phải chuyển nơi cư ngụ theo chồng/vợ/gia đình, bạn có một khoảng thời gian đi học xa, bạn muốn thử thách mình trong một lĩnh vực mới phù hợp với năng lực của bạn hơn… Dù “thực hư” ra sao chăng nữa, bạn phải trình bày điều đó thật thuyết phục với NTD.

Dĩ nhiên, ứng viên có thể thay đổi việc một đôi lần trong một thời gian nào đó, nhưng NTD không thể chấp nhận một ứng viên nhảy việc đến 4, 5 lần trong một năm. Đừng bao giờ nói với NTD rằng bạn đổi việc vì mong muốn một mức lương tốt hơn. Hãy nói rằng bạn yêu thích công việc ứng tuyển và mong muốn góp một phần công sức cho sự phát triển chung của công ty.

4. NTD thử thách ứng viên như thế nào?
NTD thường sử dụng các câu hỏi tình huống để xác định ứng viên phù hợp. Họ sẽ hỏi bạn cách xử lý một tình huống khó đã xảy ra trong công việc trước đây. NTD cũng có thể đưa ra một tình huống nan giải và yêu cầu bạn giải quyết vấn đề. Trong trường hợp đó, hãy sử dụng phương pháp S.A.R. (Situation – Action – Result) để tìm ra phương án tốt nhất.

Bạn không nên “vòng vo tam quốc”, hãy sử dụng kinh nghiệm làm việc của mình để trả lời câu hỏi của NTD. Nêu bật thành tích và kỹ năng của bạn thôi vẫn chưa đủ, bạn cần khéo léo để vượt qua các bẫy của NTD.

5. Ứng viên cần tìm hiểu gì trước khi đi phỏng vấn?
Google có thể hỗ trợ bạn đắc lực trong việc tìm hiểu thông tin về NTD tương lai. Ngoài việc tìm hiểu về website công ty, bạn có thể tham khảo các bài viết về NTD đăng trên báo chí, các chương trình marketing giới thiệu sản phẩm mới, các thông cáo báo chí, báo cáo tài chánh của công ty. Nhờ đó, bạn sẽ hình dung được quy mô và tầm cỡ hoạt động của công ty.

Ngoài ra, đừng bao giờ đến buổi phỏng vấn mà không có chút thông tin “lận lưng” nào về vị trí ứng tuyển. NTD không bao giờ ấn tượng tốt với những ứng viên này.

6. Mức lương thích hợp
NTD luôn căn cứ vào khả năng và kinh nghiệm của ứng viên để đưa ra mức lương phù hợp. Chính vì thế, bạn nên nêu bật những thành tích nổi bật của mình để thuyết phục với NTD về mức lương mong muốn.

Cách tốt nhất là bạn căn cứ vào mức lương (và “bổng”) hiện tại của bạn để đề ra mức lương phù hợp. Nhiều ứng viên chỉ chú trọng vào mức lương cơ bản, không cân nhắc cơ hội đào tạo, chế độ bảo hiểm y tế, hay thời gian nghỉ lễ trong năm. Tiền tuy quan trọng, nhưng bạn cũng nên cân nhắc đến những lợi ích khác. Ví dụ, công việc mới cho phép bạn làm việc gần nhà, lại được thêm 10 ngày nghỉ lễ hàng năm hẳn sẽ làm bạn hài lòng dù khoản lương không cao cũng không thấp phải không?

Xem tiếp Phần 2: Thủ thuật thu hút nhà tuyển dụng

1. Biến mình thành một thương hiệu

Để tiếp thị chính bản thân với nhà tuyển dụng, hãy xem mình là một thương hiệu và cố gắng vận dụng mọi phương tiện có thể để thuyết phục nhà tuyển dụng rằng bạn là người thích hợp nhất cho họ.

Trước tiên, bạn cần chuẩn bị một câu slogan mô tả về chính mình thật ấn tượng để trình bày trong buổi phỏng vấn. Đừng đưa vào slogan này những từ ngữ nhàm chán để giới thiệu về vị trí công việc bạn từng làm hay trách nhiệm bạn từng đảm nhận. Thay vì vậy, hãy nhấn mạnh bạn là “chuyên viên bán hàng nhạy bén, người có khả năng thuyết phục cực kỳ hiệu quả và đặc biệt năng động trước áp lực cao” chẳng hạn. Câu này không chỉ bộc lộ đầy đủ về công việc trước đây, mà còn cho thấy rõ các khả năng, kỹ năng cũng như thế mạnh của bạn.

2. Hiểu rõ công ty tuyển dụng

Một trong những yếu tố tạo được khác biệt lớn giữa ứng viên thành công với mức lương cao và những người suốt đời chỉ quẩn quanh với con số thu nhập khiêm nhường là điều nghiên kỹ nơi xin việc trước khi phỏng vấn. Nếu bạn tỏ ra hiểu biết thông suốt về công ty như đường lối kinh doanh trong quá khứ và hiện tại, về khách hàng và đối thủ cạnh tranh của họ, thậm chí có thể gợi ra ý tưởng kinh doanh mới cho công ty thì bạn sẽ lấy được cảm tình của nhà tuyển dụng. Họ chắc chắn nhận thấy bạn thật sự quan tâm gắn bó cùng công ty, có khả năng suy nghĩ độc lập, nhạy bén, chứ không phải là một chú ong chỉ biết chăm chỉ làm việc theo yêu cầu được giao.

3. Trang phục xứng tầm vị trí

Hãy bỏ suy nghĩ “tốt gỗ hơn tốt nước sơn” ra khỏi đầu để chọn phục trang tương xứng với vị trí bạn muốn có được và mức lương bạn yêu cầu. Bạn không thể leo lên một nấc thang cao hơn trong sự nghiệp khi vẫn giữ vẻ ngoài bình thường như cũ. Trang phục lịch thiệp sẽ giúp bạn tạo ấn tượng tốt với nhà phỏng vấn.

4. Đừng dài dòng

Với mọi câu hỏi, hãy cố gắng trả lời thật rõ ràng và ngắn gọn, sau đó ngừng lại. Nếu bạn cảm thấy cần phải tiếp tục nói chỉ vì nhà phỏng vấn chưa hỏi câu tiếp theo, bạn sẽ biến mình thành người không tự tin. Đây chỉ là một thủ thuật phỏng vấn. Đôi khi, người phỏng vấn cố tình đưa bạn vào tình thế khó xử để xem bạn phản ứng thế nào. Đừng để sập bẫy của họ bằng cách luôn luôn tự chủ, đặc biệt là chủ động với những gì mình nói ra.

5. Yêu cầu được giao việc

Hãy hỏi thật nhiều về công việc và cố gắng đưa ra các đường hướng hoạt động như thể bạn đã được đặt vào vị trí đó. Nếu muốn nắm chắc phần thắng trong tay, hãy cho thấy bạn là người quyết đoán, mạnh mẽ. Chẳng công ty nào trao chức vụ lãnh đạo và phải trả lương cao cho một người rụt rè. Nếu muốn công việc gì, cứ mạnh dạn đề nghị họ giao cho bạn. Các nhà phỏng vấn luôn đề cao những ứng viên quyết đoán, đặc biệt đối với vị trí lãnh đạo.

Theo Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần

1- Diện mạo

Diện mạo ở đây không phải là những chỉ số cơ thể như trong các cuộc thi sắc đẹp mà rộng hơn, “khó chịu” hơn nhiều, từ trang phục, đầu tóc, nụ cười, ánh mắt, tác phong và có khi là cả “hương gây mùi nhớ” của cơ thể hoặc hơi thở của ứng viên.

2- Khả năng kiểm soát sự căng thẳng:

Một ứng viên được đánh giá là bình tĩnh khi có hơi thở đều đặn, giọng nói và bàn tay không run, nói năng không quá lí nhí, ánh mắt nhìn một cách tự nhiên vào người đối thoại. Một số chuyên viên lâu năm trong lĩnh vực tư vấn nhân sự cho biết một giọng nói quá lớn có khi lại là dấu hiệu của người đang cố gắng che giấu nỗi run sợ của mình.

3- Sự tự tin

Khi trả lời phỏng vấn, rất nhiều ứng viên gật đầu khẳng định: “Vâng, tôi làm được việc đó”. Để lời khẳng định ấy thêm sức thuyết phục, bạn đặt dấu chấm câu ở đó là chưa đủ, mà nên có thêm những lập luận để giải thích vì sao bạn làm được. Nếu sau lời khẳng định, ứng viên lại đuối lý khi người phỏng vấn đào sâu thêm câu hỏi, thì thà ứng viên thành thật từ đầu rằng: “Có lẽ đó là một việc thú vị, nhưng rất tiếc tôi chưa có kinh nghiệm nhiều lắm về nó. Tôi sẽ tìm hiểu nhiều hơn. Hiện giờ những gì tôi biết là thế này, thế kia…”.

Một sự tự tin được đánh giá cao khi nó dựa trên cơ sở lường đúng sức mình, biết rõ điểm mạnh và điểm yếu của mình. Đôi khi một người tự tin thái quá (tự đánh giá mình cao hơn thực lực hiện có) hoặc một người tự tin giả tạo cũng có thể được nhận vào làm việc, nhưng trong quá trình công tác, nếu họ hiện nguyên hình là người “nói như rồng leo, làm như mèo mửa” thì sự ra đi của họ chỉ là vấn đề thời gian.

1. Điểm yếu lớn nhất của bạn là gì?

A. Tôi là người cầu toàn.
B. Tôi là người không máy móc, vì vậy nếu chiếc máy photocopy bị hỏng, xin đừng gọi tôi.
C. Tôi là người nghiện việc.

Câu trả lời tốt nhất là B.

Theo cách đó, ứng cử viên bộc lộ khiếu hài hước của mình, nhưng vẫn trả lời được câu hỏi mà không đề cập đến sự tiêu cực nào trong công việc. Câu trả lời về sự cầu toàn và nghiện việc là phổ biến, nhưng sẽ không khỏi để lại cho người phỏng vấn những nghi ngờ. Liệu họ có quá lề mề chỉ vì đòi hỏi mọi thứ hoàn hảo? Liệu họ có bóc lột sức lực của nhân viên và đồng nghiệp? Đề cập đến những tính cách đó có thể gây bất lợi, đặc biệt khi không có những ví dụ hoặc giải thích kèm theo.

2. Bạn kiếm được bao nhiêu trong công việc trước?

A. 41.000 USD (sự thật)
B. 46.000 USD (phóng đại)
C. Mức lương của công việc này là bao nhiêu?

Câu trả lời tốt nhất là C.

Câu A có thể hạ thấp giá trị của bạn, và người chủ có thể nghi vấn về kỹ năng và năng lực của bạn nếu mức lương thấp. Nói dối bằng câu trả lời B có thể đẩy bạn vào tình huống mạo hiểm và có thể bị sa thải, vì vậy đừng bao giờ nói dối, đặc biệt là trong đơn xin việc. Cách trả lời tốt nhất là buộc người tuyển dụng phải đưa ra mức lương trước, bằng cách trả lời bằng một câu hỏi. Biện pháp này là một cách đàm phán hiệu quả khi bạn được đề nghị một chức vụ mới.

3. Tại sao bạn lại bỏ công việc trước?

A. Công ty đó quá nhỏ để tôi có thể phát triển.
B. Công ty đó thu nhỏ quy mô, vì vậy tôi lại tự do.
C. Tôi đang tìm kiếm thêm nhiều thách thức.

Câu trả lời tốt nhất là cả 3 phương án trên.

Tất cả đều có thể là lý do để chuyển việc. Bám sát lấy sự thật càng tốt, mà không đưa ra bất cứ thứ nào tiêu cực về ông chủ cũ.

4. Hãy miêu tả một người đồng nghiệp mà bạn khó chịu

A. Một trong những kỹ sư nói tiếng Anh không thạo vì vậy rất khó để giao tiếp với anh ấy.
B. Anh chàng này toàn tán tỉnh và rủ tôi đi chơi. Tôi đã lờ đi và nói: “Xin lỗi, tôi đã có chồng”.
C. Một ông chủ của bộ phận khác thường vào văn phòng của tôi, la hét và réo tên tôi. Tôi đã yêu cầu ông ấy bình tĩnh và giải thích, khi ông ấy vẫn như vậy thì tôi bỏ đi chỗ khác.

Câu trả lời đúng nhất là C.

Có rất nhiều bẫy trong những câu trả lời này. Tán tỉnh hoặc quấy rối tình dục là một vấn đề nghiêm trọng, hoạt động và hành vi của bạn sẽ có thể bị nghi vấn, vì vậy tránh câu trả lời này. Sự đa dạng văn hoá là xu hướng của các tập đoàn, vì vậy những nhận xét mang tính bất dung hoà sẽ khiến bạn khó được lựa chọn. Câu trả lời C cho thấy nỗ lực của bạn để duy trì sự bình tĩnh và sáng suốt, đồng thời cho thấy bạn có thể kiềm chế và không phải là tên ưa nói chuyện bằng tay chân.

5. Hãy miêu tả công việc lý tưởng của bạn?

A. Một công việc có những người đồng nghiệp dễ chịu.
B. Một công việc mà tôi có thể tận dụng kỹ năng của mình.
C. Một công việc có nhiều cơ hội thăng tiến.

Câu trả lời tốt nhất là B.

Chiến thuật tự quảng cáo tốt nhất là tập trung vào nhu cầu của người tuyển dụng và khát vọng được sử dụng năng lực vì lợi ích của họ.

6. Công việc này đôi lúc cần làm thêm giờ, thậm chí cả buổi tối và thứ7. Bạn có thể đáp ứng được không?

A. Tôi cần được thông báo trước và có thể sắp xếp.
B. Phải làm thêm bao lâu và bao nhiêu ngày thứ 7?
C. Có thể, làm thêm giờ là điều bình thường với công việc này.

Câu trả lời tốt nhất là B.

Mọi câu trả lời khác đều tự ước đoán về lượng thời gian làm thêm. Tốt nhất là hỏi cụ thể và trả lời thành thật.

7. Bạn đã bao giờ bị sa thải hoặc cách chức?

A. Không hẳn vậy, tôi đã bị mất việc trong một lần tái cơ cấu.
B. Công ty của tôi đã quyết định đi theo một hướng khác và để tôi ra đi.
C. Không.

Câu trả lời tốt nhất là cả 3 phương án trên.

Nhiều người nói dối, nhưng nó sẽ nguy hiểm bởi người ta có thể kiểm tra lại. Một câu trả lời chân thật mà không có ý tiêu cực là giải pháp tốt nhất. Hãy nói ngắn gọn, súc tích. Cách tốt hơn là miêu tả những lần thôi việc là chuyện “tái cơ cấu”. Giờ đây việc tái cơ cấu và giảm biên chế là điều rất phổ biến người ta sẽ không nghĩ nhiều về nó.

8. Bạn có rất nhiều kinh nghiệm, tại sao lại chọn công việc này?

A. Tôi sẵn sàng làm mọi thứ để có được sự nghiệp thuận lợi và thể hiện khả năng của mình.
B. Tôi muốn bỏ bớt một số trách nhiệm để có thể cân bằng tốt hơn công việc và gia đình.
C. Tôi cần công việc ít phải đi lại và bớt căng thẳng như việc quản lý mà tôi từng làm.

Câu trả lời tốt nhất là B.

Cách trả lời quá khát khao của câu A có thể làm người tuyển dụng lo sợ. Họ sẽ không tin là bạn sẽ chấp nhận làm việc ở đó mà không mong muốn điều gì hơn nữa. Nhiều ông chủ nghĩ rằng việc từ chức quản lý chứng tỏ bạn đã kiệt sức, hoặc gặp khó khăn trong quan hệ với đồng nghiệp, hoặc chỉ muốn kiếm tiền một cách đơn giản. Câu trả lời B là có giá trị cho việc chuyển việc. Cần nhắc đến rằng việc làm thêm giờ hoặc các trách nhiệm gây ảnh hưởng đến cuộc sống của mình, nhưng cũng nhấn mạnh mình có đủ kỹ năng và khả năng làm việc theo giờ mà họ yêu cầu.

Cuối cùng: Để chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc phỏng vấn, hãy viết ra cẩn thận những câu trả lời cho các câu hỏi dễ gặp. Cần đưa ra những ví dụ cụ thể về khả năng làm việc của mình.